دستگاه پولیش چیست و چه کاربردی دارد؟ + آموزش کار با دستگاه پولیش

ماشین و دستگاه پولیش به انگلیسی Polisher Machine یا Polishing Machine که گاهی به آن «ماشین پوست» هم می‌گویند، نوعی از ابزار حرفه‌ای و تخصصی سایش کاری است که در نوع برقی، شارژی و بادی وجود دارد. البته ابزارآلات پولیش دستی هم در بازار یافت می‌شوند، اما امروزه کاربرد بسیار کمتری دارند.

دستگاه پولیش یک وسیله بسیار شبیه به مینی فرز، سنگ فرز یا دستگاه سنباده است و بطور کلی یک بدنه، دسته، موتور و یک صفحه گردان (پد پوست) دارد. این پد و صفحه به کمک موتور با سرعتی نرم و تنظیم شونده می‌چرخد و سپس کاربر با کمک فشار آوردن یکنواخت روی دستگاه، هنگامی که پد و صفحه روی نقاط مختلف قطعه می‌چرخد، سطح آن را صیقل داده و پولیش کاری می‌کند. سطح قطعه‌ای که با این روش و ابزار پولیش داده می‌شود به شکلی یکنواخت، کاملا صاف، هموار، جلا خورده و براق خواهد بود.

شاید در گذشته از از ابزارهای دستی مثل سنباده و پوستاب، برس و فرچه مویی برای کار سایش خانگی و شخصی بیشتر استفاده می‌شد و جایگاه دستگاه پولیش فقط در صنعت ساخت و تولید، کارگاه‌ها و تعمیرات حرفه‌ای بود، اما امروزه پولیش زنی در خانه‌ها نیز دیده می‌شود. در ادامه چند مورد کاربرد دستگاه پولیش را مرور می‌کنیم: 

• مکانیکی و تعمیرگاه خودرو (پولیش بدنه - صافکاری – نقاشی و...)
• براق کردن سطوح و بدنه وسایل در نمایشگاه ها، شو روم، نمایشگاه اتومبیل و...
• ساخت وسایل در کارگاه چوب و نجاری
• ساخت وسایل کارگاه فلزات و آهنگری
• کار بر روی انواع سنگ، بتن، مصالح و ساختمان سازی
• براق کاری لوازم بهداشتی و آرایشی (سرامیک، کاشی، مرمر و...)
• زنگ زدایی، رفع آلودگی و لایه برداری از روی پلاستیک و شیشه
• جلادهی سطح تجهیزات، قطعات، لوازم تزیینی، دکوراسیون و...

تقریبا تمام مدل‌ها و انواع دستگاه پولیش اجزاء مشترکی دارند و تفاوت‌شان بیشتر در طراحی و کاربری آنها دیده می‌شود که در قسمت انواع پولیش بیشتر توضیح خواهیم داد. اما به عنوان درک بهتر، اجزاء اصلی ماشین پولیش طبق لیست زیر مشاهده می‌گردد:

• بدنه
• دسته اصلی
• دسته جانبی
• سوییچ خاموش/روشن
• دیمر تنظیم سرعت
• گیربکس و کله گی
• پد یا صفحه پولیش
• دکمه قفل کن شفت و صفحه

اگرچه بسیاری از این دستگاه‌ها شبیه به هم هستند اما بهتر است بدانید که ماشین‌های پولیش کاری با یکدیگر تفاوت‌های زیادی دارند. با یک جستجوی ساده در بازار و سایت‌های فروش ابزار مثل ابزارمارکت براحتی مدل‌های مختلف دستگاه پولیش (ماشین پوست) را خواهید دید.

جدول انواع دستگاه پولیش از لحاظ طراحی، سایز صفحه و کاربری

همانطور که در جدول بالا مشاهده می‌کنید این گروه از ابزارها فارغ از نوع برقی و شارژی یا بادی بودن آنها، به لحاظ طراحی بدنه سایز صفحه باهم تفاوت دارند که در نتیجه کاربرد آنها تغییر می‌کند. برای آشنایی بهتر با انواع ماشین پولیش کاری بهتر است به بررسی دقیق‌تر آنها بپردازیم.

دستگاه پولیش صفحه‌ای

طراحی کلاسیک و عمومی و رایج‌ترین مدل ماشین پوست، پولیش صفحه‌ای است. شبیه‌ترین ابزار پولیش به سنگ فرز و مینی فرز که بجای صفحه برش و ساب فیبری و برش دادن قطعات، یک دیسک چرخان نرم و پد کارگیر دارد. البته اشتباه نکنید!! تنها ظاهر این مدل شبیه سنگ فرز است و ساختار فنی داخل ماشین، خصوصا طراحی چرخ‌دنده‌های گیربکس یک دستگاه پولیش با سنگ فرز کاملا فرق دارد! پولیش با کمک دیمر تنظیم سرعت کم تا متوسط و حرکت یکنواخت، روی سطح کار حرکت می‌کند؛ درحالیکه سنگ فرز سرعت بسیار بالاتری دارد و فقط برای برش یا ساب خشن مناسب است. توجه کنید که معمولا نباید از سنگ فرز و مینی فرز برای کار پولیش استفاده کرد و این کار توصیه نمی‌شود. برای درک بهتر این موضوع می‌توانید به مقاله تبدیل مینی فرز به دستگاه پولیش از همین وبلاگ مراجعه کنید.

ماشین پولیش صفحه‌ای در دو تیپ چرخشی ساده و اوربیتال ساخته می‌شود که نوع دستگاه پولیش اوربیتال می‌تواند علاوه بر گردش ساده و دور محور، به شکل نامنظم و رندوم و بیرون از محور هم بچرخد و محدوده فراتر از سایز پد دستگاه را پولیش کند؛ که به این ترتیب سرعت پولیش زنی در یک پروژه بالاتر خواهد رفت. سایز پد این مدل ماشین پولیش با قطر صفحه 100 – 150 – 175 - 180 میلی متر ارائه شده و توان موتور آن بین 800 تا 1800 وات ساخته می‌شود و سرعت چرخش پد آنها می‌تواند بین 0 تا 6500 دور بر دقیقه متغیر باشد.

دستگاه پولیش دریلی (تفنگی)

مدلی از دستگاه پولیش که با محبوبیتی کمتر در گروه برقی اما تنوع بیشتری در نوع بادی دیده می‌شود، دستگاه پولیش تفنگی است. طراحی این تیپ شبیه به یک دستگاه دریل بوده که به مراتب از دستگاه پولیش صفحه‌ای کوچکتر و وزن سبکتری دارد. پولیش دریلی معمولا سایز صفحه بسیار کوچک 76 میلی متر تا نهایتا 180 میلی متری داشته و سرعت چرخش آن از حدود 2500 دور بر دقیقه بالا نمی‌رود. از این مدل برای پولیش کاری در نقاط سخت و تنگ، ارتفاعات و مواقع دشوار و دسترسی سخت، زوایا و گوشه‌ها که دستگاه پولیش بزرگ نمی‌تواند آزادانه حرکت کند استفاده می‌کنند.

دستگاه پولیش دو دسته (فرمونی)

ابعاد بدنه این مدل ماشین پوست چندان عظیم و بزرگ نیست اما سایز پد آنها اغلب بزرگ و پهن بوده و تا حتی 250 میلی متری ساخته می‌شود، چرا که باید سطح بزرگی را پوشش دهد. دستگاه پولیش فرمونی با داشتن 2 دسته در چپ و راست، باعث می‌شود تا کاربر بتواند فشار و نیروی بالایی روی سطح وارد کند؛ بدین ترتیب برای پولیش مواد سخت و تراشیدن خشن و صاف کردن رویه‌هایی که ناهمواری زیادی دارند و متریال آنها حساس نیست، مثل انواع بتن و سنگ، فلزات ضخیم و... کاربرد دارند. البته که نوع پد پشمی و پوست بره آنها برای پولیش کاری سریعتر بدنه ماشین نیز به کار می‌رود.

دستگاه پولیش غلطکی

نوع خاصی از ماشین پولیش که بجای یک صفحه دیسکی، یک رول غلتکی دارد، به دستگاه پولیش رولی (غلطکی) یا Burnishing Machine معروف است. این مدل مخصوص سایش سطوح خمیده و منحنی و پولیش کاری درون لوله‌ها، استوانه‌ها و تمام وسایل و محدوده‌های است که پد دیسکی صاف در آن نقطه امکان کار ندارد و پوست صفحه گیرایی نخواهد داشت. سایز رول دستگاه پولیش غلطکی برا اساس طولxقطر غلتک مشخص می‌شود که اغلب برابر با 100x100 میلی متر تا 125x200 میلی متر ساخته می‌شود و سرعت چرخش آن بین 800 تا 3000 دور بر دقیقه است.

دستگاه برنیشر (پولیش صنعتی)

مدل‌های انحصاری بزرگ و صنعتی ماشین پولیش با اسم «برنیشر» به انگلیسی Burnisher Machine شناخته می‌شوند. یونیت‌های بلند با طراحی ایستاده که یک صفحه دیسکی فوق العاده بزرگ و پهن با قطرهای 13 اینچ (33 سانتی متر) تا 24 اینچ (61 سانتی متر) دارند و سایزهای 17 تا 20 اینچی یعنی 43 سانتی متر تا 50 سانتی متر از پر کاربردترین هاست. سرعت چرخش صفحه برنیشر به حدود 1500 دور در دقیقه نیز می‌رسد.

این مدل دستگاه پولیش صنعتی بسیار شبیه به دستگاه اسکرابر است (که برای نظافت و تمیزکاری کف بکار می‌رود)؛ اما ماشین برنیشر نه برای نظافت، بلکه مخصوص پولیش، جلادهی و براق سازی سطوح بزرگ و کف اماکن مختلف است و کاربرد تمیزکاری ندارد.

با توجه به این تفاوت‌ها در انواع این گروه ابزاری، شاید این سوال برایتان پیش بیاید که کدام دستگاه پولیش بهتر است؟ اولین نکته توجه به نوع کار شماست و بهتر است قبل از انتخاب یک مدل به سوالات زیر جواب دهید:

• قرار است روی چه سطح، چه متریال و چه اندازه‌ای کار کنید؟
• میزان بار برداری مواد چقدر است؟
• جنس سطح مورد نظر حساس و نرم بوده یا سخت و محکم است؟
• برای چه پروژه و شغلی باید از پولیش استفاده کنید؟
• ساختمان سازی، نصب پوشش و کفپوش ها، لایه برداری زنگ و رنگ، پولیش کاری بدنه خودرو، کار روی سطوح سنگ و بتن و مصالح، براق کردن فلزات، و...؟ کدامیک مد نظر شماست؟
• سایز صفحه و سرعت دستگاه برایتان مهم است؟

با پاسخ به تمامی این سوال‌ها به سمت یک گروه مشخص ماشین پوست متمایل خواهید شد؛ اما مشخصات فنی، کیفیت ساخت و قدرت انواع مدل‌ها و مارک های پرفروش دستگاه پولیش ایرانی و خارجی نیز در بازار نیز فرق دارد. برای آشنایی بهتر با این موضوع، مطالعه بهترین برند دستگاه پولیش پیشنهاد می‌گردد.

شکی وجود ندارد که با کمک ماشین پولیش، فواید بیشتری نسبت به ابزارهای دستی و قدیمی پولیش کاری عاید کاربر خواهد شد. به عنوان مثال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سرعت کار سایش بسیار بالاتر است و زمان کمتری صرف می‌شود.
• انرژی و نیروی بسیار کمتری از کاربر می‌گیرد.
• انواع پولیش را می‌توان با توجه کاربری تخصصی انتخاب کرد.
• سطح و نتیجه کار کاملا یکنواخت و صاف خواهد بود.
• عمر مفید دستگاه‌ها بالاست و فرسایش تنها در صفحه و پد اتفاق می‌افتد.
• هزینه نگهداری و تامین مواد مصرفی کم و مناسبی دارد.

برای استفاده از این ابزار نباید برخی نکات را فراموش کرد و باید مراحل درست آموزش کار با دستگاه پولیش را به درستی انجام داد. مثلا باید در یاد داشته باشید که برای بیشتر موارد پولیش کاری، خصوصا روی بدنه خودرو و سطوح حساس باید از خمیر و مواد مخصوص پولیش استفاده کرد. در ادامه بطور خلاصه روش کار با دستگاه پولیش را مرور می‌کنیم:

1. ابتدا سطح مورد نظر باید کاملا تمیز شده و بدون هیچ جسم متفرقه و خارجی باشد.
2. مدل دستگاه و پد و برس آن باید طبق نوع کار و پروژه انتخاب گردد. (نوع دستگاه – نوع برس نرم یا سخت – پوست بره و...)
3. مواد جلادهی و مصرفی، مایع مخصوص و خمیر پولیش باید طبق استاندارد و نوع متریال قطعه انتخاب گردد.
4. سرعت پولیش طبق جنس و میزان بار برداری انتخاب گردد.
5. برای پولیش کردن بهتر است همیشه از دو دست استفاده کنید؛ یکی برای گرفتن دسته اصلی و دیگری برای فشار آوردن یکنواخت بر روی پد و برس.
6. کمی از ماده را روی سطح بمالید و سپس با سرعت چرخش کم شروع به پولیش زدن کنید.
7. سرعت را به آرامی بالا ببرید و از سایش کاری ناگهانی و یکباره با سرعت بالا پرهیز کنید.
8. از پولیش کردن بیش از حد یک نقطه و محدوده خودداری کنید و تمام سطح را مدنظر قرار دهید و طوری که تمام نقاط هماهنگ و یک شکل باشد.
9. اگر یک نقطه مخصوص زیادی ناهموار است از فشار مضاعف در مدت کوتاه روی آن خودداری کنید و پولیش زدن را پیوسته و با حوصله انجام دهید.
10. برای پولیش کاری مرطوب حتما از مواد مخصوص و خمیر استفاده کنید و از پولیش زدن خشک پرهیز کنید.
11. به دستگاه فشار زیاد وارد نکنید و هر چدن دقیقه یکبار برای خنک شدن بهتر به آن استراحت دهید.

ملاحظه می‌کنید که ماشین پوست و پولیش چه نکات مهم و جزئیاتی دارد. نه تنها هر مدل دستگاه پولیش باید طبق مشخصات فنی و کاربری صحیح خود انتخاب و استفاده شود؛ بلکه هیچ دستگاه برقی و شارژی مشابهی نیز نباید به عنوان پولیش به کار رود. برای انجام سایش و صیقل دادن یک سطح، حتما از ابزار مخصوص این کار استفاده کنید.

اما تنوع این گروه ابزارها در بازار زیاد است؛ برای همین بهترین گزینه جهت خرید دستگاه پولیش از تمام برندهای خارجی یا ایرانی، مراجعه به فروشگاه‌ها و سایت های فروشگاهی آنلاین معتبر و مرجع تخصصی مثل ابزارمارکت است که سابقه درخشانی در فروش ابزار دارند. تمامی محصولات موجود در این سایت بصورت اورجینال با گارانتی رسمی و ضمانت اصالت کالا ارائه می‌شوند.