نحوه کار با متر لیزری و بررسی کامل تنظیمات آن

اولین نکته مهم قبل از رسیدن به نحوه کار با متر لیزری، انتخاب درست مدل بر اساس نوع کاربری است. یک معمار، تکنیسین، استاد کار و خلاصه هر فرد دست به آچار که می‌خواهد با این وسیله کار کند ابتدا باید بداند قرار است از متر لیزری برای چه نوع پروژه‌ای استفاده کند. اندازه برد و حداکثر متراژ، توانایی انجام محاسبات فیثاغورث، امکان سنجش فاصله، حجم، مساحت، ارتفاع و در کنار این موارد، میزان دقت در هر 1 متر، مصرف باتری، داشتن آشکار ساز لیزر، نور پس زمینه، ضد آب بودن، بدنه ضد ضربه، داشتن کپسول های آب تراز فیزیکی، وجود امکانات جانبی مثل اندازه حافظه ذخیره سازی محاسبات، داشتن دوربین و... غیره از جمله مواردی است که هر متقاضی خرید متر لیزری باید با توجه به نیازمندی خود در آنها دقت کند؛ برای استفاده درست از متر لیزری فقط روشن کردن دستگاه و فشردن دکمه اندازه‌گیری کافی نیست؛ تنظیم صحیح واحد اندازه‌گیری، نقطه شروع، حالت محاسبه و نحوه قرارگیری دستگاه روی دقت نتیجه تاثیر زیادی دارد. در ادامه نحوه کار با متر لیزری و مهم‌ترین تنظیمات آن را مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم.

همانطور که احتمالا می‌دانید تکنولوژی کار متر لیزری به این صورت بوده که ابتدا یک نقطه لیزر را با استفاده از فرستنده به روی سطح مورد نظر پرتاب می‌کند؛ بعد در کنار همان فرستنده، یک گیرنده وجود دارد که پالس لیزر را دریافت کرده و به این ترتیب فاصله را اندازه گیری می‌کند. این گروه محصولات هم مثل تراز لیزری با نور سبز و قرمز ساخته می‌شوند که نور سبز برای فضای خارجی مفیدتر خواهد بود. اما چون روش کار با متر لیزری کمی با تراز متفاوت است، متر نور قرمز در اکثر کارهای داخلی و بیرونی جوابگو بوده و حتما نباید برای کار در محیط بیرونی یک متر لیزر سبز گرفت؛ چرا که در فناوری متر لیزری، برخلاف تراز لیزری بجای خط لیزر، تنها یک نقطه وجود دارد و نیازی به دیدن دقیق و همیشگی نور لیزر حین کار با متر نیست. بنابراین تنها با یقین به اینکه دستگاه دقیقا مقابل نقطه مورد نظر قرار گرفته می‌توان کار سنجش اندازه را با متر لیزری نور قرمز هم براحتی در فضای خارجی انجام داد. ضمن اینکه در برخی مدل های متر لیزری، وجود دوربین به بالا بردن دقت و دیدن نقطه لیزر از فاصله نیز کمک می‌کند. 

اجزای اصلی متر لیزری

قبل از شروع کار بهتر است با بخش‌های اصلی متر لیزری آشنا شوید. بیشتر مدل‌ها دارای صفحه نمایش، دکمه اندازه‌گیری، دکمه تغییر حالت، کلید تنظیم واحد، حافظه ذخیره اندازه‌ها و بخش خروجی لیزر هستند. شناخت عملکرد هر قسمت باعث می‌شود تنظیمات دستگاه را سریع‌تر انجام دهید و اندازه‌گیری دقیق‌تری داشته باشید.

آموزش کار با متر لیزری

اگر چه در برخی برندها و مدل‌های محدود، چینش دکمه‌ها و یا منوی کاربری دستگاه فرق می‌کند، اما عملکرد کلی و طریقه کار با متر لیزری در بیشتر عناوین موجود در ایران و جهان شبیه به هم است. با فرض بر اینکه یک متر لیزری همه آپشن‌ها را دارد؛ این دستگاه در نگاه کلی و در قسمت جلویی خود، معمولا مجهز به یک پنل چند دکمه، 1 یا 2 کپسول آب تراز فیزیکی و یک صفحه نمایش بزرگ چند خطی LCD است.

هر کدام از این دکمه‌ها کارایی مشخصی دارند که معمولا با رنگ‌ها و علایم مختلفی از هم جدا شده‌اند و برای اینکه بدانیم چگونه با متر لیزری کار کنیم باید با آنها آشنا باشیم. مهمترین شستی، دکمه اندازه گیری اصلی است که اغلب بزرگتر از باقی دکمه‌ها در بالای پنل قرار داشته و رنگ و شکل متفاوتی دارد و به نام Read یا ON یا Meas شناخته می‌شود. با یکبار زدن این دکمه، لیزر دستگاه پرتاب شده و نقطه لیزر روی سطح نمایان می‌شود؛ و با دو مرتبه زدن آن، متراژ و فاصله دستگاه با آن نقطه اندازه گیری خواهد شد.

باقی دکمه‌ها اگر چه ممکن است در هر برندی شکل و شمایل متفاوتی داشته باشند، اما کارایی و وظیفه یکسانی دارند که طرز کار با متر لیزری را برای هر کاربر ساده می‌کنند. دکمه Menu یا Func که در مرکز بوده و تنظیمات دستگاه را ارائه می‌دهد. دکمه پاک کردن عدد خوانده شده موقتی و در لحظه نمایشگر که در پایین پنل قرار دارد. دکمه تغییر واحد یا Unit که واحد اندازه گیری مثل اینچ / متر / فوت را تغییر می‌دهد. دکمه تعویض مود یا Mode که برای تغییر دادن حالت اندازه گیری خط، فاصله مستقیم، ارتفاع، محاسبه مساحت (طول و عرض)، حجم و مکعب (طول، عرض و ارتفاع)، شیب، زاویه و... را مشخص می‌کند. دکمه عملیات محاسبه چهارگانه یعنی ضرب / منها / جمع / تفریق که برای انجام سنجش سفارشی به کار می‌آید؛ و در نهایت دکمه‌های ذخیره دایم عدد اندازه گیری شده، شستی خاموش/روشن کردن نور پس زمینه صفحه و... نیز روی پنل وجود دارد.

تنظیمات متر لیزری

برای تنظیم متر لیزری، همواره 3 دکمه بیشترین استفاده را دارد؛ دکمه بزرگ خواندن فاصله یا همان اندازه گیری اصلی، دکمه پاک کردن عدد اندازه گیری شده در لحظه، دکمه تغییر مود Mode دستگاه که همیشه باید قبل از کار تنظیم شود. بنا به اینکه قرار است یک فاصله ساده، یک مساحت یا حجم و ارتفاع را محاسبه کنیم، دکمه منو و تعویض حالت اندازه گیری از قبل تنظیم می‌شود. نکته بعدی این است که هنگام کار با متر لیزری، همیشه باید میزان تراز بودن متر نسبت به شرایط و حالت استفاده بررسی گردد. یک متر لیزری خوب و با کیفیت، معمولا دارای 1 یا 2 کپسول آب تراز فیزیکی شبیه به تراز بنایی روی بدنه است که از آنها برای صاف نگهداشتن متر در سطوح مختلف استفاده می‌گردد تا عدد محاسبه شده دقیق باشد. این امکان خصوصا برای فواصل طولانی که نقطه لیزر به خوبی پیدا نیست از ضروریات خواهد بود.

مترهای لیزری معمولاً چند حالت و تنظیم مختلف دارند که با توجه به نوع اندازه‌گیری باید انتخاب شوند.

تنظیم واحد اندازه‌گیری:
در بیشتر دستگاه‌ها امکان تغییر واحد بین متر، سانتی‌متر، میلی‌متر، اینچ و فوت وجود دارد. انتخاب واحد مناسب باعث می‌شود نتیجه اندازه‌گیری متناسب با نیاز کاری نمایش داده شود.

تنظیم نقطه مرجع:
برخی مترهای لیزری امکان شروع اندازه‌گیری از قسمت جلویی یا پشتی دستگاه را دارند. قبل از اندازه‌گیری باید مشخص شود فاصله از کدام نقطه محاسبه شود.

حالت اندازه‌گیری پیوسته:
در این حالت دستگاه به صورت مداوم فاصله را تغییر می‌دهد و برای پیدا کردن بیشترین یا کمترین فاصله و اندازه‌گیری‌های متحرک کاربرد دارد.

اندازه‌گیری مساحت و حجم:
بسیاری از مدل‌ها قابلیت محاسبه خودکار مساحت و حجم را دارند و با وارد کردن چند اندازه، نتیجه نهایی را محاسبه می‌کنند.

آموزش کار با متر لیزری بوش

در برخی مترهای لیزری بوش، صفحه کلید از تعداد دکمه کمتری نسبت به بیشتر برندها برخوردار است و یا کپسول های آب تراز روی بدنه وجود ندارند. برای همین برخی کاربران فکر می‌کنند این برند معروف آلمانی فاقد برخی امکانات است. اما این تفکر درست نبوده، چرا که در متر لیزری بوش بجای چند دکمه مختلف، یک دکمه منوی اصلی یا Func قرار گرفته که بیشتر امکانات دستگاه در آن منو قابل انتخاب است. تغییر مود، تنظیم پارامترهای دستگاه، خاموش و روشن کردن نور، ذخیره کردن و... تمامی این موارد با این دکمه انجام می‌گیرد. ضمن اینکه عملکرد تراز فیزیکی متر لیزری بوش هم بدون نیاز به کپسول های آب، به شکل هوشمند در داخل دستگاه و روی نمایشگر قرار داده شده و با روشن کردن آن، آیکن میزان تراز فیزیکی متر لیزری به نمایش در خواهد آمد.

کار با متر لیزری رونیکس

مترهای لیزری رونیکس نیز اغلب شبیه به باقی محصولات مشابه بازار هستند اما در بعضی مدل‌های سری جدید متر لیزری Ronix امکان اتصال به گوشی موبایل هوشمند با بلوتوث و البته امکان زاویه سنجی نیز قرار گرفته است. یه این ترتیب که با اتصال موبایل به دستگاه با کمک اپلیکیشن مخصوص این کمپانی، تمامی محاسبات با عکس به گوشی همراه کاربر انتقال داده می‎شود. همینطور می‌توان با قابلیت جدید آنها، شیب‌ها با زوایای مختلف را هم اندازه گرفت.

کار با متر لیزری آنکور

برند آنکور یا همان Anchor که گاهی با مارک های دیگر مثل Mebote هم در بازار ایران عرضه می‌شود، از جمله نام های جدید متر لیزری و ساخت چین است. این برند به دلیل منوهای ساده، دقت متوسط و عدم پیچیدگی و نداشتن برخی توانایی‌ها مثل سنجش شیب که به کار بسیاری از کاربران نمی‌آید و البته قیمت بسیار ارزانتر از باقی مدل‌ها، به مارکی محبوب در میان خریداران ایرانی تبدیل شده است. کار با متر لیزری آنکور راحت است چرا که محصولات آن منو و پنل دکمه ساده‌ای دارد. به همین خاطر متر لیزری آنکور برای آن دسته از مشتریانی که به دنبال یک متر پیشرفته و خیلی گران نیستند، دقت بسیار بالایی را نمی‌طلبند و تنها برای چند کار عادی به یک متر لیزری معمولی نیاز دارند، برند آنکور پیشنهاد مناسبی است.

نحوه استفاده از متر لیزری به صورت مرحله‌به‌مرحله

برای شروع کار با متر لیزری ابتدا دستگاه را روشن کرده و تنظیمات اولیه مانند واحد اندازه‌گیری و نقطه مرجع را بررسی کنید. سپس قسمت انتهایی یا ابتدایی دستگاه را به عنوان نقطه شروع اندازه‌گیری مشخص کرده و لیزر را به سمت سطح موردنظر قرار دهید.

پس از ثابت نگه داشتن دستگاه، دکمه اندازه‌گیری را فشار دهید تا فاصله روی نمایشگر نشان داده شود. در زمان اندازه‌گیری بهتر است مسیر لیزر بدون مانع باشد و نقطه تابش روی سطحی قرار بگیرد که بازتاب مناسبی داشته باشد.

در اندازه‌گیری‌های دقیق‌تر، ثابت نگه داشتن دستگاه و قرار دادن آن در یک موقعیت مشخص اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کوچک‌ترین تغییر زاویه می‌تواند روی نتیجه نهایی تاثیر بگذارد.

همچنین برخی از اشتباهات رایج هنگام کار با متر لیزری:

• قرار دادن دستگاه روی سطح ناپایدار هنگام اندازه‌گیری

• انتخاب اشتباه نقطه شروع اندازه‌گیری

• اندازه‌گیری روی سطوح بسیار براق یا شفاف که بازتاب لیزر را کاهش می‌دهند

• بی‌توجهی به واحد اندازه‌گیری انتخاب شده

• نگه داشتن دستگاه با زاویه نامناسب نسبت به سطح هدف

رعایت این نکات ساده باعث می‌شود خطای اندازه‌گیری کاهش پیدا کند و نتیجه دقیق‌تری به دست آید.

فیلم آموزشی کار با متر لیزری

از آنجا که عملکرد دکمه‌ها و نحوه نمایش پارامترها و سنجش محاسبه روی صفحه اکثر این دستگاه‌ها شبیه به هم است، با یک ویدیوی آموزش تصویری کار با متر لیزری می‌توان به چگونگی استفاده از آنها پی برد. در فایل ویدیویی که در واقع فیلم استفاده از متر لیزری است ابتدا یک توضیح کلی در مورد نقش هر دکمه روی پنل و علایم نمایشگر داده می‌شود؛ و در ادامه، نحوه کار با متر لیزری در چند حالت کاربردی به تصویر در می‌آید.