روش پشم چینی به همراه معرفی بهترین برندهای پشم چین

آمدن فصل تابستان و گرما باعث تعریق و چرب شدن بدن گوسفند می‌شود. این مساله علاوه بر نارضایتی حیوان از زندگی روزمره و تضعیف روحیه و سلامتی او، باعت ایجاد مشکلات و سختی‌هایی برای دامدار نیز می‌شود. در واقع باید گفت که پشم چینی گوسفندان و اصلاح دام علت‌های و مزایای بسیاری زیادی به همراه دارد که در جدول زیر به آن اشاره می‌کنیم.

جدول بررسی دلایل و مزایای پشم چینی گوسفندان

برای درک بهتر موضوع، در فایل صوتی زیر تمام نکاتی که در این مقاله در مورد آنها صحبت شده بصورت یک پادکست مختصر و مفید قرار داده شده است.

قبل از اینکه به سراغ آموزش پشم چینی برویم، بهتر است بدانید که چیدن پشم و اصلاح دام و پوست و موی هر حیوانی نیاز به ابزار مخصوص خود دارد؛ برای گوسفندان می‌توان از قیچی پشم زن یا ماشین پشم چین برقی و شارژی استفاده برد هر کدام مشخصات خاص خود دارند.

قیچی پشم چین (دو کارد)

 نوعی قیچی دستی که دارای بدنه یکپارچه فلزی معمولا فولادی و 2 تیغه بلند و پهن انحصاری است که در یک دست کاربر قرار گرفته و انواع پشم حیوانات را می‌برد. قیچی پشم زنی دستی به قیچی دو کارد نیز معروف است و سرعت چیدن بالایی ندارد و برای اصلاح یک گله گوسفند مناسب نیست؛ اما برای مواقعی که نیاز به چیدن موضعی یا اصلاح پشم یک حیوان وجود دارد (دارندگان 1 یا 2 گوسفند، دامپزشکان و...) بسیار کاربردی خواهد بود.

ماشین پشم چین

تریمر و ماشین اصلاح برقی یا شارژی که شبیه به دستگاه اصلاح آرایشی انسان است، اما ابعاد بزرگتر و تیغه‌های بسیار زخیم‌تر و قوی‌تری دارد. دستگاه پشم چین برقی موتور 800 وات به بالا و نوع شارژی آن باتری 12 ولت به بالا داشته و از لحاظ مدل و نوع تیغ و شانه در 2 مدل زیر ساخته می‌شود:

• پشم چین سر صاف

مناسب اصلاح دام و حیوانات با پشم تمیز و آماده شده و بدون گره زیاد

• پشم چین سرکج

مناسب پشم چینی دام های ناشور و چرب و پشم های گره خورده و حجیم

هرچند که در ایران این گروه دستگاه چندان متنوع نیستند اما چندین عنوان معتبر و پرفروش که کیفیت بالای دارند در لیست بهترین برند ماشین اصلاح دام قرار می‌گیرند.

پشم چین ترک تکنیکال

یکی از قدیمی‌ترین نام‌هایی که در لیست بهترین برند پشم چین دیده می‌شود، برند Technical تحت لیسانس کشور ترکیه است که به نام ترک تکنیکال نیز معروف است. این کمپانی با ارائه انواع ماشین اصلاح دام تخصصی برای انواع حیوانات مثل گوسفند، اسب، گاو، سگ، گربه با طراحی انحصاری و کیفیت بسیار بالا و البته قیمت مقرون به صرفه توانسته رضایت قشر زیادی از کاربران را به خود جلب کند. از مزایای پشم چین ترک تکنیکال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مجهز به تیغ و شانه گرید A آلیاژ استنلس استیل با قدرت برشی بالا
• ساخت طبق استاندارد CE اروپا و با عمر مفید طولانی
• سیستم فشار یکنواخت و امکان تنظیم فاصله تیغه و شانه با دکمه چرخان
• سرعت بالا در چیدن پشم و انتقال راحت و ساده پشم ها به بیرون
• دارای دیمر و توری فلزی محافظت در برابر ورود ذرات به دستگاه
• بدنه ارگونومیک و عایق دوبل با روکش رابری ضد لغزش

مدل‌های پیشنهادی برای خرید پشم چین تکنیکال ترکیه شامل عناوین زیر است:

• پشم چین تکنیکال 900 وات مدل MJ-T101
• پشم چین تکنیکال 950 وات سرکج مدل MJ-T110
• دستگاه پشم چین تکنیکال دینامی 850 وات تیزکن دار مدل MJ-T320
• پشم چین تکنیکال 1210 وات اینورتر دار مدل MJ-T309A

پشم چین هاپتنر

برند Hauptner ساخت کشور آلمان است که بیشتر محصولات آن مثل پشم چین هاپتنر سرکج مدل 2000s Plus از سیستم منحصر بفرد اپتیمال و توربو برای اصلاح پشم سریع با حجم بالا بهره می‌برد. ماشین اصلاح دام هاپتنر مکانیزم پخش وزن دارد و در هر حرکت رفت و برگشت، بهترین عملکرد پشم چینی را ارائه می‌دهد. ساخت بدنه و تیغه بسیار با کیفیت از بهترین متریال و همینطور عملکرد بدون نویز و لرزش اضافه و کم صدا از جمله ویژگی‌های آن است.

سایز عناوین بهترین برند پشم چین

غیر از دو سازنده بالا، چند اسم آشنا نیز بصورت محدود در بازار ابزار پشم چینی دیده می‌شود که در دنیا نیز طرفداران خاص خود را دارد:

• پشم چین برند اوستر Oster
• پشم چین برند لیستر Lister
• پشم چین برند اندیس Andis
• پشم چین برند هاینیگر Heiniger

حال که با ابزارهای مربوط به کار پشم زنی آشنا شدیم و بهتر است به سراغ بررسی گام به گام نحوه پشم چینی به شکل اصولی و درست آن برویم. متاسفانه بسیاری از افراد این عمل را به شکل صحیح انجام نداده و باعث ناراحتی و اذیت و آزار حیوان می‌شوند؛ درحالیکه اگر مراحل کار به طور استاندارد اجرا شود، چیدن پشم گوسفندان بسیار راحت خواهد بود. برای اینکه به خوبی این عمل را فرا بگیرید و علاوه بر حفظ سلامت خود و حیوان به بهترین بازدهی و بیشترین سود برسید، مطابق با مراحل زیر کار را پیش ببرید.

بهتر است بدانید که بهترین وقت و فصل پشم چینی گوسفندها در اوایل بهار و قبل از تابستان و شروع هوای گرم و قبل از فصل جفت‌گیری است. بیشتر نژادها تنها یکبار در سال به چیدن پشم نیاز دارند اما برخی نژادهایی که رشد آنها بیشتر و سریعتر است، با 2 بار اصلاح شوند.

از حداقل 8 ساعت تا یک روز قبل از زمان شروع کار، به دام غذا ندهید. حیوانات نباید هنگام اصلاح مو و پشم چینی احساس پر بودن شکم و ناراحتی داشته باشند. در غیر اینصورت تقلای حیوان و تکان خوردنش بیشتر شده و البته خطر بند آمدن نفس و تلف شدن او وجود دارد!

اطمینان حاصل کنید که گوسفندان قبل از پشم چینی زیر باران نروند و با منابع آب، حوض و... تماس نداشته باشند؛ پشم گوسفندان نباید مرطوب و خیس نباشد، چون علاوه بر عدم امکان چیدن آنها، احتمال شوک الکتریکی نیز وجود دارد.

قبل از شروع پشم چینی، باید تمام بدن آنها از لحاظ سلامتی پوست، بدن، زخم، برجستگی‌های طبیعی و غیر طبیعی و... بررسی کنید.

تمام گوسفندان در شیفت و روز پشم چینی باید در یک مکان بسته دور هم جمع باشند. ضروری است که آنها در یک فضای مشخص، طوری که یکدیگر را ببینند جمع شوند؛ و یا بهتر از آن این است که طبق نژاد، این گروه‌ها جداگانه باشد.

برای اصلاح از بهترین تجهیزات و ماشین پشم چین استفاده کنید. استفاده از قیچی دستی به دلیل قدیمی بودن متد و کند بودن سرعت کار خصوصا برای تعداد بالای حیوانات توصیه نمی‌شود. بهترین انتخاب خرید پشم چین برقی یا شارژی است و یادتان باشد هر چه تعداد دندانه تیغ دستگاه بیشتر باشد، نتیجه بهتر است؛ مثلا ماشین پشم چین 13 تیغه سرصاف و سرکج قدرت بالاتری از ماشین‌های مدل 9 تیغه دارند. ضمن اینکه داشتن یک ماشین اصلاح یدکی و بکآپ نیز توصیه می‌گردد. همیشه قبل از کار چک کنید که تیغ و شانه پشم چین تیز، تمیز و آماده باشد. هرگز از ماشین معیوب و یا با تیغ کند استفاده نکنید!
لباس نسبتا آزاد بپوشید و برای راحتی و امنیت بیشتر توصیه می‌شود از دستکش ایمنی، عینک و ماسک تنفسی استفاده کنید.

از قبل باید گوسفندان را بر اساس نژاد و نوع پشم آنها بشناسید (مثل قوچ، میش، بره و...) و هرکدام را طبق نژاد خود گروه‌بندی کنید. هر چقدر فرد صاحب گوسفند و دامدار ماهر باشد، حیوان خود را بشناسد و با او ارتباط خوبی داشته باشد، پشم چینی بسیار راحت‌تر انجام می‌شود و حیوان آرام‌تر خواهد بود.

این مرحله از کار بسیار مهم است و دیده شده که اکثر افراد و دامداران آن را اشتباه انجام می‌دهند! برای پشم چینی نباید از هر سمت و نقطه دلخواه بدنه حیوان شروع کرد! بلکه انجام عمل پشم چینی باید استاندارد و طبق برنامه زیر باشد.
در عکس‌های زیر هر پوزیشن چند مرحله (Step) دارد؛ و هر مرحله شامل چند بار حرکت ماشین روی بدن گوسفند می‌شود. به هر بار حرکت دادن ماشین پشم چین روی بدن حیوان Stroke یا Blow گفته می‌شود که با اعداد قرمز نمایش داده شده است.

پوزیشن اول و شروع:

پشم شکم کیفیت بالایی نداشته و فروش نمی‌رود، به همین جهت نقطه خوبی برای شروع است. بنابراین گوسفند را به شکل زیر بین دو پای خود بنشانید. دستها و پشت را با زانوهای خود بدون فشار مضاعف مهار کنید. پاها را کمی به سمت چپ ببرید تا پوست شکم جمع شده و پشم آن براحتی چیده شود.
وقتی قسمت شکم خالی شد، به سمت پایین پاها بروید؛ دقت کنید که دست‌ها و پاها حین چیدن هر کدام تا جایی که امکان دارد از هم باز باشند.

هنگام اصلاح نواحی پایین‌تر، مراقب بیضه‌ها یا پستان حیوان باشید که تیغ ماشین به آنها اصابت نکند؛ با دست دوم خود (معمولا دست چپ) آنها را محافظت کنید.

پوزیشن دوم:

طبق شکل زیر، یعنی مرحله 3 و 4 به سراغ سمت چپ بیرونی بدن حیوان رفته و از سمت پا، تراش‌های عدد 9 تا 16 را انجام دهید. زانوی شما باید قسمت سینه و شک را مهار کند و دست چپ شما باید طوری به بدن حیوان فشار بیاورد که پای چپ بصورت مستقیم و صاف بماند.

پوزیشن سوم:

سپس به سراغ گردن و سر می‌رویم. ابتدا از داخل شروع کنید و از پایین گردن رو به بالا تا گوش را اصلاح کنید. بعد از آن سر را دست چپ خود کمی بکشید تا پوست گردن صاف شده و قسمت باقیمانده داخل از نزدیک دست تا گردن را بچینید. در ادامه سر را بچرخانید جوری که پوزه حیوان به سمت بالا بچرخد. ممکن است گوسفند کمی تقلا کند؛ سعی کنید با دست چپ به خوبی سر را مهار کنید و از زانو و پاها نیز کمک بگیرید. در نهایت حرکت‌های آخر چیدن پشم گردن را در راستای چانه ادامه دهید.

پوزیشن چهارم:

موقعیت گوسفند را در همان حالت نگه دارید و تنها کمی آن را به سمت راست بچرخانید طوری که پای راست شما طبق عکس، بین 2 دست و 2 پای حیوان قرار گیرد. با کمک دست چپ، قسمت جانبی و دست گوسفند را بکشید تا صاف شود و با دست دیگر، پشم‌های این قسمت را بچینید. بدین ترتیب اصلاح قسمت درون و بیرون دست و پای چپ به انتها می‌رسد. 

پوزیشن پنجم:

حال حیوان را روی یک سمت بخوابانید، طوری که به پشم‌های پشت بدن دسترسی داشته باشید. توجه کنید به هر سمتی که حیوان را خواباندید، تمام حرکت‌های ماشین در یک راستا و یک بار صورت بگیرد. از انجام حرکت ماشین پشم چین به شکل چند بار و یا در جهت مخالف یکدیگر اجتناب کنید.

در این حالت با استفاده از دو پا و همینطور دست چپ که سر را مهار کرده، حرکت‌های شماره 30 تا 35 انجام می‌گیرد. تمام این حرکات باید موازی باشند. برای کشیدن پوست پشت بدنه، تا حدی که به حیوان فشار زیادی وارد نشود، گوسفند را بین پاها و دستان خود بلغزانید و جابجا کنید تا پشم‌ها بهتر چیده شوند.

در ادامه قسمت بیرونی، برای تراشیدن پشت گردن و سر، گوسفند را چرخانده و بخش بالایی بدن را بین پاهای خود قرار دهید. بعد از اصلاح قسمت صورت و گوش ها، در همان راستا با حرکت‌های موازی به سمت پایین بیایید و چیدن را تا دست راست حیوان ادامه دهید.

پوزیشن ششم:

اکنون به مرحله نهایی چیدن رسیدیم، دوباره گوسفند را نشانده، به طوری که طبق عکس قسمت بیرونی راست بدن در دسترش شما باشد. حل از بالا شروع کرده و پشم دست راست را چیده و با حرکت‌های بعدی به سمت پایین آمده، بعد از گذر از پشت، به انتهای بدن، پای راست و همینطور دم حیوان برسید. بعد از اتمام این گام‌ها، پشم حیوان بطور کامل چیده و جدا می‌شود.

بعد چیدن پشم‌ها، وجود آلودگی محتمل است. آنها را جمع کرده و قبل از رول کردن‌شان، آلودگی و ذرات خارجی و متفرقه را از پشم را جدا کنید. سپس پشم‌ها را رول کرده و از بستن آنها با نخ و ریسمان خودداری کنید. برای رول کردن از کناره پشم استفاده کنید و در انجام آن عجله نکنید. ضمن اینکه حجم زیادی از پشم را به یکباره رول نکنید و بهتر است چندین حجم پشم با اندازه نزدیک به هم داشته باشید.

اگر حرکت ماشین (همان Blow یا Stroke) که برای چیدن پشم روی بدن حیوان انجام می‌دهید غلط باشند؛ مثلا در انجام آنها مردد باشید، فشار خوبی وارد نکنید، جهت برش درست نباشد، یا تیغه ماشین پشم چین به خوبی روی پوست ننشسته باشد، پشم آن قسمت در یک بار حرکت ماشین به خوبی چیده نمی‌شود؛ بنابراین شما مجبور می‌شوید برای تمیز کردن آن قسمت، برش دوم و حرکت دوم ماشین را در همان جای قبلی بزنید. این مساله باعث به وجود آمدن ذرات ریز پشم جدا شده و عدم یکدستی پشم جداشده از حیوان می‌شود و مشکل معروفی به نام برش دوم یا Second cut را ایجاد می‌کند. یک فرد ماهر و حرفه‌ای هنگام پشم چینی باید تا جای ممکن از این مشکل جلوگیری کند، چرا که علاوه بر بهم ریختن روند چیدن، کیفیت نهایی پشم چیده شده نیز پایین می‌آید.

در هنگام چیدن پشم گوسفندان، به دلیل شرایط محیطی، وضعیت حیوان، کیفیت دستگاه و ماشین اصلاح و البته میزان مهارت کاربر، ممکن است چندین مشکل پیش بیاید. در هنگام پشم چینی به نکات زیر دقت کنید.

• همواره در طول فرآیند چیدن پشم، کاملا حواستان به کار باشد و از توجه به دیگر مسائل خودداری کنید.
• کنترل کردن گوسفند / مدیریت دست اصلی (اغلب دست راست) / مدیریت دست دوم و نگهدارنده (اغلب دست چپ) / یکنواختی در ریتم و سرعت پشم چینی / کنترل فشار ماشین و دست روی دام از طلایی‌ترین نکات پشم چینی است.
• چیدن پشم اصولی و استاندارد نه تنها باعث آزار حیوان نمی‌شود، بلکه گوسفند اگر زیر دست یک فرد ماهر باشد، از این کار لذت هم خواهد برد. برای همین هنگام پشم چینی هرگز خشن و بی‌دقت نباشید و قبل از پشم چینی ابتدا آن را به درستی یاد بگیرید.
• در چشدن پشم دست و پاها و گردن که کمی باید کشیده شوند، ممکن است تقلای بیشتری از سمت حیوان صورت گیرد. در صورت دیدن هرگونه تقلای زیاد، صبور باشید، از ادامه اصلاح دست بردارید و کمی به خود و حیوان استراحت دهید.

مشاهده کردید که کار به ظاهر ساده‌ای مثل چیدن پشم گوسفندان چقدر می‌تواند سخت و پیچیده و پر از جزئیات باشد. در واقعیت، اتفاقا این کار سخت است و هرچه مهارت خود را بالاتر ببرید، ساده‌تر خواهد شد. اما مهارت و تجربه کاربر و دامدار به تنهایی کفایت نخواهد کرد! بلکه شما به ماشین اصلاح دام حرفه‌های و با کیفیت و قدرتمند نیز احتیاج دارید.

در فروشگاه تخصصی و آنلاین ابزارمارکت می‌توانید خرید پشم چین در تیپ‌های قیچی دستی، ماشین موزن گاو، اسب، گربه و سگ و پشم چین گوسفند و در مدل‌های برقی و شارژی طبق حیوان مد نظر خود انجام دهید. تمامی محصولات از برندهای معتبر، با ضمانت اصالت و گارانتی رسمی ارائه می‌شوند.