آموزش صفر تا صد نحوه نصب پمپ آب خانگی
کمبود حجم یا فشار آب در ساختمانها و مجتمعهای مسکونی، به خصوص در فصل تابستان، معضلی بزرگ به شمار میرود. حل این مشکل به کمک نصب پمپ آب خانگی مناسب انجام میشود که میتواند فشار و حجم واحدها را به خوبی تامین کند. نصب پمپ آب خانگی به دو روش با و بدون مخزن قابل انجام است که هر کدام مراحل و ویژگیهای خود را دارند. در ادامه این مقاله از ابزارمارکت به آموزش صفر تا صد نحوه نصب پمپ آب خانگی میپردازیم و لوازم مورد نیاز برای هر روش را معرفی میکنیم تا بتوانید اینکار را خودتان به راحتی انجام دهید.
- دلایل نصب پمپ آب در خانه
- انتخاب پمپ آب
- انتخاب و آماده سازی محل نصب
- لوازم نصب پمپ آب خانگی
- محل قرارگیری و نصب پمپ آب
- نصب پمپ آب خانگی با مخزن
- نصب پمپ آب خانگی بدون مخزن
- بهترین روش نصب پمپ آب خانگی
- کلام آخر در مورد نصب پمپ آب
دلایل نصب پمپ آب در خانه
با توجه به کم آبی و افت فشار شبکه آبرسانی در بسیاری از شهرها و طبق توصیه کارشناسان، نصب پمپ آب تقریبا برای هر خانهای واجب شده است. این مساله درست است که راه اندازی چنین سیستمی برای ساختمان هزینه قابل توجهی دارد؛ اما فواید و مزایای نصب پمپ آب خانگی در نهایت بسیار با ارزشتر از هزینه و خرجهای آن است.
مزایای پمپ آب در خانه:
- داشتن آب با فشار بالا و حجم زیاد
- رساندن آب با فشار مناسب به طبقات بالایی
- تامین آب یکنواخت و ثابت در سراسر ساختمان
- بی آب نماندن در شرایط قطعی آب (در روش نصبی مخزن دار)
- امکان تغییر در قطعات و ظرفیت خروجی در صورت تغییر الگوی مصرف ساکنین و واحدها
- هزینه نگهداری، تعمیر و سرویس منطقی و نسبتا پایین
- کاهش مصرف به دلیل داشتن فشار مناسب و در نتیجه بهینه شدن هزینه قبض آب
اتصال شبکه و لوله های آب ساختمان به پمپ آب پیچیده نیست و در صورت رعایت دستورالعمل و نصب طبق استاندارد، شما نیز میتوانید این کار را انجام دهید.
انتخاب پمپ آب
اولین و شاید مهمترین مرحله، تهیه یک مدل صحیح و بهترین مدل پمپ است. اگر قصد خرید پمپ آب را دارید باید نکاتی مختلفی را در نظر بگیرید. مثلا همانطور که میدانید پمپ های آب در چندین تیپ و طراحی و با توانهای مختلف ساخته میشوند:
- پمپ آب جتی
- پمپ آب بشقابی
- پمپ آب توربینی
- پمپ آب بنزینی
از بین این مدل ها، پمپ آب جتی و بشقابی مناسب نصب در خانه است که نوع بشقابی (پروانهای) بیشترین کاربرد را دارد.
پمپ آب بشقابی به دلیل تولید دبی بالا در خروجی، مصرف برق کمتر، عمر مفید بیشتر، نصب به نوع جتی استفاده بیشتری داشته و برای اکثر خانههایی که فشار آب اولیه مناسبی دارند توصیه میشوند. پمپ آب بشقابی برای نصب مخزن چه در پایین و زیرپله و چه در بالای ساختمان کارآیی و راندمان بهتری دارد.
پمپ آب جتی نسبت به نوع بشقابی دارای سیستم خود مکش بوده و با تولید فشار بیشتر، میتواند آب را از عمق بیشتری بیرون بکشد؛ بنابراین برای استفاده در خانههایی که فشار آب شبکه آنها بسیار کم است یا به کشیدن آب از عمق نیاز دارند، پیشنهاد میگردد.
هر 2 تیپ این پمپها در توانهای 0.5 – 1 – 1.5 – 2 تا نهایتا 3 اسب بخار ساخته میشوند و هر مدل نیز ظرفیت پمپاژ مختلفی دارند. این ظرفیت از ماکزیمم 30 لیتر تا 200 لیتر در دقیقه متغیر است و میتواند از حدود 3 بار تا 7 بار فشار آب تولید کند. شما با توجه به طبقات، تعداد واحدها و میزان مصرف ساختمان مورد نظر باید مدل پمپ، توان، حداکثر ظرفیت پمپاژ و فشار تولیدی را انتخاب کنید.
انتخاب و آماده سازی محل نصب
نکته مهم بعدی مشخص کردن مکان نصب پمپ و متعلقات آن است. اینکه قرار است سیستم پمپاژ آب ساختمان را کجا نصب کنیم؟ به چندین عامل بستگی دارد. از نوع پمپ گرفته تا میزان و الگوی مصرف، فضای مورد نیاز در ساختمان، نوع نصب (بدون مخزن یا مخزن دار) و... از جمله عوامل مهم در انتخاب مکان نصب است. اما معمولا پارکینگ، زیر پله، زیر زمین، گوشهای از حیاط، پشت بام و... به عنوان محل نصل در نظر گرفته میشود. برای انتخاب این محل به چند نکته توجه کنید:
- مکان نصب باید بدون برخورد نور مستقیم خورشید باشد.
- محدوده نصب باید ثابت، بدون حرکت و بدون لرزش باشد.
- دسترسی راحت و نزدیک به برق و ورودی آب ساختمان فراهم باشد.
- از محل زندگی، محل نگهداری حیوانات و سایر وسایل و تجهیزات ساختمان دور باشد.
- امکان گردش هوا برای خنک شدن موتور و تجهیزات را داشته باشد.
- نفوذ گرد و خاک و آلودگی های محیطی تا جای ممکن به فضای نصب پایین باشد.
- اندازه مکان طوری باشد که تمام تجهیزات از یکدیگر فاصله منطقی داشته باشند.
- مخزن و لولههای عبوری از پمپ و قطعات الکتریکی فاصله مناسبی داشته باشد.
لوازم نصب پمپ آب خانگی
نصب پمپ آب خانگی علاوه بر ابزارآلاتی مانند آچار فرانسه، آچار شلاقی، پیچ گوشتی، اتو لوله و... نیازمند لوازم و تجهیزاتی است. در این بخش به این تجهیزات و لوازم نصب پمپ آب خانگی با مخزن و بدون مخزن میپردازیم.
پنج راه
پنج راه یکی از اتصالات مهم در نصب پمپ آب خانگی است که در مسیر خروجی قرار میگیرد و معمولا از جنس برنج هستند. همانطور که از نامش پیداست این اتصال، پنج راه رزوه دار دارد که هرکدام باید به وسیله خاصی متصل شوند. تجهیزاتی که باید به پنج راه متصل شوند عبارتند از پمپ آب، کلید اتوماتیک، گیج فشارسنج، مخزن تحت فشار و ست کنترل.
کلید اتوماتیک
کلید اتوماتیک باید بر روی پنج راهی نصب شود و به صورت اتوماتیک عملکرد پمپ را تنظیم میکند. این قطعه، زمان روشن و خاموش شدن و فشار آب داخل پمپ را تنظیم میکند و از کارکرد بی وقفه و پیوسته پمپ جلوگیری میکند تا آسیبی به پمپ نرسد.
گیج فشارسنج
همانطور که اشاره شد، گیج فشارسنج باید بر روی پنج راهی نصب شود و برای سرویس و بررسی فشار آب کاربرد دارد. حین نصب گیج سعی کنید فشار مضاعف به آن وارد نکنید و در سمتی آن را نصب کنید که قابل مشاهده باشد.
منبع تحت فشار
منبع تحت فشار یکی از تجهیزات اختیاری ولی کاربردی در هنگام نصب پمپ آب خانگی است. منبع انبساط یا تحت فشار، مخزنی فلزی و کروی شکل است که با نصب در مسیر خروجی پمپ آب، با هر بار روشن و خاموش شدن پمپ، مقداری آب تحت فشار ذخیره میکند. در نتیجه تا زمانی که منبع تحت فشار ظرفیت دارد، نیازی به روشن شدن پمپ نیست و میتواند حجمهای کوچک آب را تامین کند. استفاده از منبع تحت فشار به افزایش طول عمر پمپ کمک میکند و سرعت تامین آب را بالاتر میبرد. معمولا برای هر واحد در ساختمان، 10 لیتر ظرفیت برای منبع انبساط در نظر گرفته میشود. برای مثال اگر ساختمانی 5 طبقه دو واحدی داشته باشید، نیاز به مخزن انبساط 100 لیتری برای آن هستید.
ست کنترل
ست کنترل در واقع همان کلید اتوماتیک دیجیتال است که میتواند به جای پنج راهی، منبع انبساط و کلید اتوماتیک نصب شود. ست کنترل وظیفه کنترل کردن فشار آب و محافظت از پمپ در برابر کم و زیاد شدن فشار آب را دارد. زمانی که فشار آب از مقدار مشخصی کمتر میشود، ست کنترل روشن شده و زمانی که از مقدار مشخصی بیشتر میشود، ست کنترل خاموش میشود. این چرخه منجر به کنترل دقیق فشار آب و جلوگیری از آسیب و روشن و خاموش شدن بیهوده پمپ آب میشود. البته استفاده از ست کنترل برای منابع راکدی مانند تانکر پیشنهاد نمیشود و بیشتر برای روش نصب پمپ آب خانگی بدون مخزن مورد استفاده قرار میگیرد.
تانکر
در صورتی که قصد نصب پمپ آب خانگی با مخزن را دارید، حتما نیاز به خرید تانکر مطابق با آپارتمان یا خانهتان را دارید. امروزه تانکرهای گالوانیزه به دلیل معایبی مانند زنگ زدن، کنار رفتند و تانکرهای پلی اتیلن جای آنها را گرفتهاند. این تانکرها در سه مدل یک، سه و پنج لایه تولید میشوند و دارای اشکال مختلفی مانند افقی، عمودی، مکعبی، زیر پلهای و... میباشند. برای پمپ آب، شما نیاز به تانکر پلی اتیلن آب آشامیدنی دارید تا آنتی باکتریال و ضد جلبک باشد. در صورتی که نور آفتاب هیچگونه تابشی به تانکر ندارد، میتوانید از تانکرهای پلی اتیلن یک لایه استفاده کنید ولی تانکرهای سه لایه رایجتر هستند. معمولا برای هر واحد مسکونی 200 تا 250 لیتر حجم آب در نظر گرفته میشود و باید ظرفیت تانکرتان را مطابق با تعداد واحدها انتخاب کنید. به عنوان مثال اگر ساختمان مورد نظرتان 5 طبقه دو واحدی است، شما نیاز به تانکری با حداقل ظرفیت 2000 لیتر دارید.
فلوتر یا شناور
در صورتی که از مخزن استفاده میکنید، حتما نیاز به فلوتر یا شناور دارید تا سطح آب به خوبی تنظیم شود. فلوتر در واقع یک رله الکتریکی است که شامل یک گوی تو خالی میباشد. فلوتر مانند سنسور عمل میکند و با بالا آمدن بیش از حد سطح آب داخل تانکر، جریان را قطع میکند تا آب سرریز نشود.
شیر یک طرفه
این قطعه با وجود ابعاد کوچک، نقش بزرگی در عملکرد و دوام پمپ بازی میکند. شیر یک طرفه اتصالی برنجی است که اجازه عبور جریان تنها از یک طرف را میدهد (جهت جریان با فلش بر روی شیر حکاکی شده است). با پمپاژ آب شیر یک طرفه باز میشود و اجازه عبور جریان آب به داخل لولهها را میدهد. در صورت خاموش شدن پمپ و کاهش فشار آب، شیر یک طرفه به طور خودکار بسته و مانع برگشت آب به داخل مخزن یا پمپ میشود. این عمل منجر به صرفه جویی در مصرف آب و جلوگیری از آسیب به پمپ شده و از افت ناگهانی فشار آب جلوگیری میکند.
فیلتر آب
آب ورودی از لولهها، قبل از ورود به تانکر یا پمپ آب باید تصفیه شود تا برای مصارف روزمره قابل استفاده باشد. برای تصفیه آب، میتوانید از دو روش استفاده کنید:
- اتصال فیلتر و صافی آب به ورودی تانکر و تصفیه آب قبل از ورود به مخزن
- استفاده از هوزینگ برای تصفیه دقیق آب در مسیر لوله ورودی به مخزن یا پمپ
نوار تفلون
تمامی اتصالات به کار رفته حین نصب پمپ آب باید به خوبی آب بندی شوند تا جایی نشتی آب نداشته باشید. اینکار به وسیله نوار تفلون انجام میشود. در صورتی که اتصالی نیاز به باز و بسته شدن یا سرویس مداوم دارد، میتوانید با چندین بار پیچاندن نوار تفلون به صورت ضربدری به دور آن آب بندیاش کنید. ولی در صورتی که نیازی به باز کردن اتصال نیست، میتوانید از تفلون مایع استفاده کنید که چسبندگی و تراکم بیشتری دارد.
محل قرارگیری و نصب پمپ آب
قبل از شروع به مراحل نصب، بهتر است ابتدا محل نصب خود دستگاه پمپ را مشخص کنید، سپس مطابق با محل پمپ، به نصب مخزن، لوله کشی و... ادامه کار بپردازید. چرا که پمپ آب باید در بهترین نقطه و بهترین شرایط نصب شود تا بیشترین راندمان را ارائه دهد.
- برای این کار حتما از دفترچه راهنمای پمپ آب کمک بگیرید.
- نقطه انتخابی باید از رطوبت، آب، وزش باد شدید، حرارت و گرمای بالا و نفوذ گرد و خاک دور باشد.
- شرایط عبور راحت هوا باید در اطراف موتور و پمپ رعایت شود.
- بهتر است پمپ به پریز برق و البته لوله تغذبه آب ساختمان و مخزن تا جای ممکن نزدیک باشد.
- در صورت امکان روی پمپ را بپوشانید و یا برای آن یک مخفظه مخصوص سوراخ دار و توری دار طراحی کنید.
بعد از مشخص کردن محل نصب پمپ، به ادامه فرآیند پرداخته و مراحل نصب سیستم پمپاژ آب با متعلقات و لوله ها را شروع میکنیم.
نصب پمپ آب خانگی با مخزن
برای نصب پمپ آب دو روش عمومی و رایج وجود دارد؛ نصب با مخزن و نصب بدون مخزن. هر دو روش طرفداران خاص خود را دارد که در ادامه هر کدام را جداگانه توضیح میدهیم. ابتدا به روش نصب پمپ آب مخزن دار میپردازیم.
مرحله 1
قبل از هر کاری باید لوله کشیهای مربوطه را انجام دهید و محیط مناسب برای قرارگیری پمپ و مخزن را تعیین کنید. بعد از کنتور آب، باید فیلتر یا هوزینگ قرار بگیرد تا آب بدون کثیفی وارد مخزن یا پمپ شود.
مرحله 2
لوله کشی بعد از هوزینگ باید به دو قسمت تقسیم شود. یک لوله باید به مخزن آب راه پیدا کند و لوله دیگر که به آن Bypass میگویند به عنوان مسیر خروجی فرعی باید وجود داشته باشد تا در صورت قطعی برق یا خرابی پمپ، آبرسانی به واحدها قطع نشود. در مسیر لوله Bypass یک شیر یک طرفه قرار میگیرد تا آب به لوله برنگردد.
مرحله 3
قبل از نصب مخزن، نیاز است که سطحی صاف و بدون پستی و بلندی برای مخزن پیدا کنید. با قرارگیری مخزن در محل مناسب ورودی آب آن را به لوله آب شهری متصل کنید. البته قبل از اتصال، حتما لوله را به یک شیر فلکه متصل کنید تا در شرایط خاص بتوانید جریان آب را قطع کنید. داخل مخزن نیز یک فلوتر نصب میشود که از بالا آمدن بیش از حد سطح آب جلوگیری میکند.
مرحله 4
در مرحله بعدی باید ورودی پمپ آب را به مخزن آب متصل کنید. در قسمت خروجی نیز میتوانید پنج راهی و تجهیزات مورد نیازش از جمله مخزن تحت فشار، گیج فشارسنج و کلید اتوماتیک را متصل کنید و یا یک ست کنترل قرار دهید. هر دو این راهها منجر به تنظیم فشار آب و جلوگیری از آسیب به پمپ میشود.
مرحله 5
در مرحله آخر، با لوله کشی مناسب خروجی پمپ را به شیر آب ساختمان متصل کنید.
نصب پمپ آب خانگی بدون مخزن
در روش دوم، پمپ و تمام متعلقات بدون نیاز به مخزن و تانکر بزرگ آب نصب میشود. این روش مزایای خود را دارد که از جمله آن میتوان به اشغال فضای بسیار کمتر، فشار آب خروجی بیشتر اشاره کرد اما از معایب آن این است که به موتور فشار بیشتری وارد میکند. اما نصب پمپ آب بی مخزن به روش ساده زیر صورت میگیرد.
مرحله 1
در این روش به علت عدم وجود مخزن، نیاز به محیط وسیع برای نصب پمپ ندارید. ولی همچنان پیشنهاد میشود که پمپ را در محل درست و با دسترسی مناسب و طبق شرایط گفته شده قبلی نصب کنید.
مرحله 2
در این حالت بعد از هوزینگ و نصب فیلتر، لوله آب را باید از کنتور به طور مستقیم به پمپ آب متصل کنید. به علت فشار زیاد در ورودی و خروجی در این روش، نصب هوزینگ و فیلتر اکیدا توصیه میشود.
مرحله 3
در قسمت خروجی آب میتوانید مانند روش قبلی به طور دلخواه از ست کنترل یا پنج راهی استفاده کنید. ولی استفاده از ست کنترل در این روش پیشنهاد میشود.
مرحله 4
در مرحله آخر، خروجی پمپ را به شیر آب ساختمان متصل کنید و محیط پمپ را به خوبی عایق بندی کنید تا آلودگی صوتی نداشته باشد.
بهترین روش نصب پمپ آب خانگی
بعد از معرفی دو روش نصب پمپ آب خانگی، قطعا متوجه سهولت و کم خرج بودن روش بدون مخزن شدهاید. حال این سوال مطرح میشود که کدام روش نصب پمپ آب بهتر است؟ مزایا و معایب هر مدل کدام است؟ آیا نداشتن مخزن و فشار بیشتر در روش بدون تانکر، لزوما دلیل بر برتری این روش نسبت به استفاده از مخزن میشود؟ قطعا خیر. نصب پمپ آب خانگی بدون مخزن معایب زیادی دارد که در دراز مدت میتواند مشکلات مختلفی به وجود بیاورد.
از جمله معایب روش بدون مخزن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- در صورتی که مخزن و تانکری برای ذخیره آب وجود نداشته باشد، پمپ آب با هر بار باز و بسته شدن شیر داخل ساختمان، روشن و خاموش میشود. این اتفاق منجر به فشار آمدن به پمپ و استهلاک بیش از حد آن میشود.
- در صورت استفاده از مخزن، در زمان قطعی آب، به آب ذخیره شده در تانکر دسترسی دارید. ولی در صورت استفاده نکردن از مخزن، در زمان قطعی آب، ساختمان بدون آب میشود.
- با نصب پمپ بدون مخزن، در واقع آب مستقیما از کنتور آب ساختمان گرفته میشود که این عمل باعث کاهش فشار و از طرفی جریمه شدن توسط سازمان آب و فاضلاب شهری میشود.
با وجود این معایب، کارشناسان توصیه میکنند که نصب پمپ آب خانگی با تانکر ذخیره آب در مجموع روش بهتری است؛ مدل مخزن دار با وجود خرج و سختی نصب بیشتر و حتی اشغال فضای گستردهتر، به دلیل راندمان بالاتر، عمر مفید بیشتر موتور و قطعات و همینطور مدیریت بهتر فشار آب بدون افزایش خرج جانبی و هزینه قبض آب جایگاه بهتری بین مصرف کنندگان دارد.
کلام آخر در مورد نصب پمپ آب
شکی نیست که با توجه به میزان استفاده، تعداد طبقات، نفرات، واحدها و خانوارها در یک ساختمان، تمامی شرایط انتخاب مدل صحیح پمپ آب و همینطور جایگاه نصب باید طبق روش اصولی و استاندارد انجام شود. به جرات میتوان گفت که نصب پمپ آب در هیچکدام از خانهها 100% مشابه هم نیستند و به دلیل متغیرها و پارامترهای مختلف که در این مقاله به آن اشاره شد، نصب پمپ آب در هر خانه تفاوت خواهد داشت.
اما یک پارامتر و معیار همیشه ثابت است!... اینکه همواره برای انجام عر عملیات و پروژهای باید ابزار با کیفیت، اصل و تضمین شده تهیه کرد. مرحله خرید ابزار اهمیت زیادی دارد و برای نصب پمپ آب خانگی هم باید تمام دستگاهها و ابزارآلات ایرانی و خارجی، با قیمت مناسب، گارانتی رسمی و ضمانت اصالت کالا تهیه شود. این امر به سادگی در فروشگاه های معتبر آنلاین و مرجع تخصصی مثل ابزارمارکت به همراه مشاوره رایگان امکان پذیر است.
