دریل گیربکسی چیست؟ | تفاوت دریل چکشی با دریل گیربکسی

دریل چکشی Hammer Drill یک دستگاه سوراخکاری مجهز شده به سیستم کوبش و ضربه است. از این قابلیت ابزار، هنگام سوراخ کردن دیوار و کار با مته های الماسه استفاده می‌شود و ضربه مته دریل چکشی به راحت‌تر سوراخ شدن مصالح ساختمانی مثل گچ، آجر، سیمان و غیره...، روی دیوار، سقف و کف کمک می‌کند.

در بیشتر اوقات دریل چکشی چه از لحاظ نمای بیرونی و چه از لحاظ طراحی و عملکرد مکانیکی، شبیه به دریل ساده غیر چکشی است. در بخش دنده‌های داخلی این ابزار، دنده‌ی آرمیچر با 1 یا 2 عدد چرخ دنده بزرگتر درگیر شده و محور دریل را می‌چرخاند. در دریل چکشی، علاوه بر این دو دنده، یک چرخ دنده سکه ای کوچک و زائده دار وجود دارد که توسط یک اهرم (دکمه تغییر حالت چکشی/ساده دریل) می‌تواند به سیستم چرخشی چرخ دنده‌ها وارد شود. همین دنده کوچک عملکرد چکشی و کوبش را به گردش محور و سه نظام دستگاه اضافه می‌کند و در نتیجه، محور دریل هنگام چرخیدن و سوراخکاری، ضربات متعددی را به مته و به سطح قطعه وارد می‌کند.

بدنه دریل‌های چکشی گاهی شبیه به دریل ساده و گاهی با یک گیربکس جداگانه با پوسته فلزی ساخته می‌شود؛ اما در هر دو طراحی، فانکشن و کارکرد مکانیکی دنده‌ها مشابه هم است و تغییری نمی‌کند. برای اینکه با این نوع دریل بهتر و دقیق تر آشنا شوید توصیه می‌کنیم مقاله دریل چکشی چیست؟ را مطالعه کنید.

دریل گیربکسی به انگلیسی Two Speed Hammer Drill به نوعی بزرگترین و قوی‌ترین نوع دریل برقی عمومی است که تنها در مصارف سنگین و سوراخکاری کارگاهی کاربرد دارد.

همانطور که در بالا گفته شد، دریل چکشی معمولی لزوما گیربکس جداگانه ندارد و ممکن است گاهی چرخ دنده‌های یک دریل چکشی تنها در داخل پوسته پلاستیکی بدنه یکپارچه دریل جای گرفته باشند؛ اما دریل گیربکسی همیشه و حتما یک قسمت جدا به نام گیربکس Gearbox از جنس فلزی با پوسته آلومینیومی براق و نقره ای رنگ دارد. در داخل این محفظه (برخلاف نوع چکشی معمولی)، فقط یک یا 2 چرخ دنده باهم درگیر نیستند، بلکه مجموعه‌ای از دنده‌های کوچک و بزرگ در این پوسته جای گرفته و به کمک یک کلید چرخان به صورت مکانیزه تغییر مکان می‌دهند.

دریل گیربکسی به دریل دوسرعته یا دریل دو حالته هم معروف است و روی کلید چرخان بیرونی آن، حالت 1 یا 2 حک شده است. قرار گرفتن کلید روی هر کدام از این دو حالت، جایگاه دنده‌های داخلی گیربکس را تغییر می‌دهد و مدل درگیر شدن آنها با موتور تغییر می‌کند. بنابراین هنگام روشن کردن دریل، سرعت و قدرت خروجی اعمال شده به مته متفاوت خواهد بود:

• در یک حالت اولویت با سرعت است؛ محور و سه نظام دستگاه سریعتر می‌چرخد، اما قدرت و به اصطلاح زور دریل کمتر خواهد بود. این حالت برای سوراخکاری‌های غیر چکشی و سرعت بالا روی مواد نازک و با مته های سایز کوچک مناسب‌تر است.
• در حالت دوم، دنده‌ها در داخل محفظه فلزی طوری کنار هم قرار می‌گیرند که قدرت و گشتاور اعمال شده به سه نظام و مته بیشتر می‌شود اما ماکزیمم سرعت چرخش پایین‌تر می‌آید. این حالت برای سوراخ کاری سنگین روی فلزات ضخیم، دیوارها بتنی قطور و یا مواد حساس و همچنین مته های سایز بزرگ که نیاز به دقت بالایی دارند استفاده می‌گردد.

مثل تمام ابزارها و دستگاه‌های الکترومکانیکی که کار تبدیل انرژی الکتریکی به مکانیکی را انجام می‌دهند، گیربکس در دریل نیز جایگاه مهمی دارد؛ چرا که نیروی محرکه گردش شفت و محور و پل ارتباطی مستقیم بین نیروی برق در آرمیچر با دنده و سه نظام دستگاه است. گیربکس هر مدل دریل با یکدیگر تفاوت دارد.

گیربکس ساده

گیربکس بسیاری از دریل‌های ساده و چکشی که بدنه و پوسته یک تکه پلاستیکی دارند پیچیده نیست؛ اگر یکی از آنها را باز کنید و درون آنها را نگاه کنید، خواهید دید که دنده سر آرمیچر با یک دنده اصلی تکی یا گاهی دنده دوبل (دوتایی) به همراه بلبرینگ و پلیت (صفحه فلزی و صفحه ضربه زن در دریل های چکشی) در کنار هم قرار گرفته‌اند. چرخ دنده اصلی پهن‌تر از دنده آرمیچر است و مشاهده خواهید کرد که این دنده در یک همکاری ساده، با سر آرمیچر درگیر شده و آج‌های این 2 قطعه در یک چرخش منظم و هماهنگ همدیگر را می‌چرخانند. در این نوع گیربکس، محور با سه نظام و با بلبرینگ و دنده بصورت فشاری پرس و یکپارچه شده است.

گیربکس دریل چکشی نیم تنه فلزی

در مدل‌های دریل چکشی جدیدتر که با نام دریل نیم تنه فلزی هم شناخته می‌شوند، پوسته دستگاه به دو بخش پلاستیکی و فلزی تقسیم شده است. گیربکس و قطعات مکانیکی آن در یک پوسته آلومینیومی و کاملا جداگانه قرار دارد و به سادگی از بخش آرمیچر و برقی دستگاه جدا می‌شود. در درون این محفظه، شفت دستگاه با بلبرینگ، فنر و دنده بزرگ به کمک خار و پرس به‌هم پیوند خورده است. ضمن اینکه پلیت فلزی و صفحه ضربه زن یک قطعه جدا و بزرگ است که در کنار این پوسته آلومینیومی بوده و خود با بلبرینگ جداگانه به آرمیچر وصل می‌شود.

گیربکس دو سرعته (دریل گیربکسی)

پیچیده‌ترین نوع جعبه دنده در دریل های گیربکسی دیده می‌شود چرا که به دلیل دو سرعته بودن دستگاه (حتی مدل‌های دریل سه سرعته هم وجود دارد)، باید ترکیب چند دنده و بلبرینگ و شفت مختلف در کنار هم ایفای نقش کنند. حداقل 2 دنده اصلی با قطر کوچک و بزرگ، 2 بلبرینگ و 2 شفت در این گیربکس قرار دارد؛ اما بنا به فناوری و صنعتی بودن دریل، ممکن است در برخی مدل‌ها تعداد آنها بیشتر شود و حتی دنده خورشیدی و دنده کله قندی هم در داخل قسمت فلزی یک دریل گیربکسی دیده شود.

این ترکیب دنده‌ها به شکلی استاندارد و از قبل طراحی شده در کنار هم چفت شده‌اند و با تغییر حالت گیربکس دریل از حالت 1 به حالت 2 توسط کاربر، جای آنها تغییر می‌کند. حتما دیده‌اید که بر روی پوسته آلومینیومی دریل گیربکسی، یک دکمه گردان تغییر سرعت قرار دارد؛ این دکمه در واقع چیدمان جایگاه دنده‌های داخلی دریل گیربکسی را عوض می‌کند. این تغییر جایگاه باعث می‌شود تا دنده قطر کوچک یا دنده قطر بزرگ با شفت و آرمیچر درگیر شود، در نتیجه به دلیل این اختلاف قطر دنده، سرعت و قدرت دستگاه کمتر یا بیشتر می‌شود.

در اشاره به یکی دیگر موارد تفاوت دریل چکشی با دریل گیربکسی لازم به ذکر است که در تیپ گیربکسی، بخش پلیت ضربه زن چکشی و بخش سه نظام به طور کامل از بخش گیربکس قابل جداسازی هستند. 

به طور کلی می‌توان فرق دریل گیربکسی و چکشی در ویژگی‌ها را در یک جدول مقایسه خلاصه کرد.

غیر از این موارد اشاره شده در بالا، چند فاکتور و پارامتر اصلی دیگر نیز در بین تفاوت دریل چکشی و گیربکسی دیده می‌شود.

به طور کلی دریل چکشی از دریل گیربکسی سبک تر است و ابعاد کوچکتری هم دارد. در واقع دریل های چکشی با وزن های حدود زیر 1 کیلوگرم تا 2 کیلوگرم نزدیک به دریل های ساده هستند. اما دریل گیربکسی به دلیل قطعات زیادتر و موتور قوی‌تر، بین 1.5 تا 4 کیلوگرم وزن دارند.

سایز بدنه نیز به همین ترتیب تغییر می‌کند. دریل چکشی مثل یک دریل معمولی براحتی در یک دست قرار گرفته و نه در هنگام سوراخکاری و نه در هنگام نگهداری در خانه و کارگاه فضای زیادی را اشغال نمی‌کند؛ اما دریل گیربکسی بزرگتر است، دست را سریعتر خسته می‌کند و امکان سوراخکاری با یک درست با این تیپ دریل فراهم نیست. طول و عرض بدنه دریل گیربکسی نیز بزرگتر و حجیم‌تر بوده و برای نگهداری و انبارداری به فضای بیشتری نیاز دارد.

به طور خلاصه، دقت در سوراخکاری دیوار و کار با مته های الماسه در دریل چکشی اولویت پایین‌تری نسبت به قدرت نفوذ و سرعت دارد. از آنجا که امکان انتخاب حالت در این دریل فراهم نیست و تنها سرعت چرخش به کمک دیمر یا سوییچ پدالی – گازی قابل تنظیم است، هدف اصلی دریل چکشی سوراخ زنی و تخریب سطح کار یا سرعت بالاتر خواهد بود.

در دریل گیربکسی به دلیل وسعت بیشتر تنظیم دستگاه و انتخاب اولویت سرعت یا قدرت بیشتر، عنصر دقت جایگاه بهتری خواهد داشت. ضمن اینکه سوراخ کردن فلزات سخت و ضخیم مثل فولاد آلیاژی، چدن، استنلس استیل و... یا سوراخ زدن دقیق در متریال های بتنی و سیمانی با بافت متراکم و مستحکم، دریل گیربکسی را در اولویت قرار می‌دهد؛ هر چند که سرعت سوراخکاری را نسبت به دریل چکشی کمی پایین‌تر می‌آورد.

از لحاظ سه نظام و مته معمولا دریل چکشی با سه نظام 10 میلی متر یا نهایتا 13 میلی متر ساده آچاری یا اتوماتیک ارائه می‌شود؛ اما در طرف دیگر، برخی مدل‌های دریل گیربکسی علاوه بر این مدل و سایزهای سه نظام، امکان نصب مته گیرهای بزرگ 16 میلی متر را هم دارند که عمق و قطر سوراخکاری را روی بتن و فلزات به مراتب بالاتر می‌برند. ضمنا دریل گیربکسی امکان نصب برخی سه نظام های صنعتی و تخصصی را هم دارد؛ این سه نظام ها بدنه تمام فولادی دارند و وزن آنها از یک سه نظام ساده و معمولی سنگین تر است.

پر واضح است که رده های قدرت و توان خروجی موتور در نوع گیربکسی مقادیر بالاتر و امکان تنظیم بیشتری دارد. دریل های چکشی از حدود 500 وات به بالا تولید می‌شوند و در بیشترین توان به حدود 1500 وات می‌رسند؛ اما موتور دریل گیربکسی معمولا از حدود توان 1000 وات به بالا در بازار وجود دارد و گشتاور آنها نیز در مدل‌های بسیار قوی گاهی به سمت دریل بتن کن‌ها میل می‌کند.

به جز توان مصرفی، قدرت تخریب دریل گیربکسی نیز بیشتر از دریل چکشی است. البته که اگر صحبت از توان تخریب در مصالح ساختمانی به میان بیاید، دریل بتن کن جایگاه نخست را دارد. این موضوع را می‌توانید به خوبی در تفاوت دریل چکشی و بتن کن مشاهده کنید. اما بین دریل گیربکسی با نوع چکشی در تخریب مواد ضخیم، سوراخکاری دیوارهای بتنی، آجری و... یا فلزات فولادی مستحکم و آلیاژی، دست برتر را دریل گیربکسی دارد.

بعد از بررسی تمام زوایای تفاوت دریل گیربکسی و چکشی به راحتی می‌توان گفت که هر کدام از این ابزارهای برقی نیازهای متفاوتی از کاربران کارگاهی، نصابان، آهنگران، نیروهای کاری معماری، برق کشی ساختمان، تاسسیات آب و گاز، لوله کشی و... را مرتفع می‌کند. در واقع برخی از این شغل‌ها باید نوع گیربکسی را انتخاب کنند و برای برخی دیگر تنها یک دریل چکشی کافی خواهد بود. در نتیجه باید گفت که بین دریل ضربه ای یا دریل گیربکسی هیچکدام بهتر از دیگری نیست و باید طبق کاربری انتخاب گردد.

شما می‌توانید برای خرید دریل گیربکسی و خرید دریل چکشی از معتبرترین برندهای ایرانی و خارجی با ضمانت اصالت کالا و گارانتی رسمی به فروشگاه ابزار مارکت مراجعه کنید. در صورت تردید در انتخاب مدل مورد نظر خود نیز، امکان مشاوره فنی رایگان پیش از خرید به صورت تلفنی و آنلاین وجود دارد.